İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku
Kıdem Tazminatına Kimler Hak Kazanır?
Kıdem tazminatına hak kazanmanın temel şartları, tazminatın hesaplanması ve sık karşılaşılan fesih hâlleri.
Kıdem tazminatı, belirli bir süre aynı işverene bağlı olarak çalışan işçinin, iş sözleşmesinin kanunda sayılan hâllerden biriyle sona ermesi durumunda işveren tarafından ödenen tazminattır. Dayanağı, 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükteki 14. maddesidir.
Temel şartlar
- İşçinin aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olması,
- İş sözleşmesinin kanunda belirtilen hâllerden biriyle sona ermesi.
Hangi hâllerde hak kazanılır?
- İşverenin, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık gibi haklı nedenler dışında sözleşmeyi feshetmesi,
- İşçinin haklı nedenle (ör. ücretin ödenmemesi, mobbing) sözleşmeyi feshetmesi,
- Muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılma,
- Emeklilik ya da yaşlılık aylığı için gerekli prim ve sigortalılık süresinin doldurulması,
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması,
- İşçinin ölümü (bu durumda tazminat yasal mirasçılarına ödenir).
Nasıl hesaplanır?
Her tam çalışma yılı için işçinin son 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında ödenir; bir yıldan artan süreler oranlanarak hesaba katılır. Ödenecek tutar, her dönem için ilan edilen kıdem tazminatı tavanını aşamaz ve yalnızca damga vergisi kesilir.
Fesih sebebinin doğru tespiti tazminat hakkını doğrudan etkiler. Bu nedenle fesih bildirimi yapmadan veya imza atmadan önce hukuki destek almak, hak kayıplarını önler.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat ve içtihatlar değişebileceğinden, somut durumunuz için bir avukattan görüş almanızı öneririz.
